Jak przebiega postępowanie mandatowe?

Jak przebiega postÄ™powanie mandatowe? Informacje dla kierowców jak przebiega postÄ™powanie mandatowe. Jakie sÄ… rodzaje mandatów, jakie sÄ… wysokoÅ›ci mandatów, jakie sÄ… uprawnienia majÄ… funkcjonariusze oraz jakie mogÄ… być konsekwencje odmowy przyjÄ™cia mandatu.


POSTĘPOWANIE MANDATOWE
W kodeksie postÄ™powania w sprawach o wykroczenia z 2001 roku /Dz. U. z 2001 roku Nr 106 poz. 1148/postÄ™powanie mandatowe uregulowano jako jedno z tzw. postÄ™powaÅ„ szczególnych.

Zgodnie z przepisem art. 95 § 1 k.p.w. postÄ™powanie mandatowe prowadzi Policja, a inne organy wtedy, gdy przepis szczególny tak stanowi. SÄ… trzy rodzaje mandatów: gotówkowy, kredytowany oraz kredytowany zaoczny. W postÄ™powaniu mandatowym można nakÅ‚adać grzywnÄ™ w drodze mandatu karnego:

1. gotówkowego, wydawanego ukaranemu po uiszczeniu grzywny bezpoÅ›rednio funkcjonariuszowi, który jÄ… naÅ‚ożyÅ‚,
2. kredytowanego, wydawanego ukaranemu za potwierdzeniem odbioru,
3. zaocznego.

Jednakże mandatem karnym gotówkowym może być naÅ‚ożona grzywna jedynie wobec osoby czasowo przebywajÄ…cej na terytorium Polski lub nie majÄ…cej tutaj staÅ‚ego miejsca zamieszkania albo pobytu. Mandat taki staje siÄ™ prawomocny z chwilÄ… uiszczenia grzywny do rÄ…k funkcjonariusza, który jÄ… naÅ‚ożyÅ‚ /poprzednio można byÅ‚o to uczynić wyłącznie wobec "osób czasowo przebywajÄ…cych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej"/.

Mandatem karnym kredytowanym może być nałożona grzywna jedynie wobec osoby innej niż wymieniona wyżej.

Mandatem karnym zaocznym może być naÅ‚ożona grzywna w razie stwierdzenia wykroczenia, którego sprawcy nie zastano na miejscu jego popeÅ‚nienia, gdy nie zachodzi wÄ…tpliwość co do osoby tego sprawcy; mandat taki pozostawia siÄ™ wówczas w takim miejscu, aby sprawca mógÅ‚ go niezwÅ‚ocznie odebrać. Mandat taki powinien wskazywać, gdzie w terminie 7 dni od daty jego wystawienia ukarany może uiÅ›cić grzywnÄ™, oraz informować o skutkach jej uiszczenia w tym terminie. Staje siÄ™ on prawomocny z chwilÄ… uiszczenia grzywny we wskazanym miejscu i terminie.

Zgodnie z ustawowym wymogiem, mandat zawiera pouczenie o obowiązku uiszczenia grzywny w terminie 7 dni od daty jego przyjęcia oraz o skutkach nie uiszczenia grzywny w tym terminie.

Podstawową przesłanką do zastosowania trybu mandatowego jest zgoda sprawcy wykroczenia na przyjęcie mandatu. Sprawca wykroczenia musi zostać pouczony o swym prawie odmowy przyjęcia mandatu oraz o konsekwencjach takiej odmowy, jednakże pouczenie to nie może zmierzać w kierunku swego rodzaju "wymuszenia" zgody na przyjęcie mandatu.

W postępowaniu mandatowym, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej funkcjonariusz uprawniony do nakładania grzywny w drodze mandatu karnego może ją nałożyć jedynie, gdy:

1. schwytano sprawcę wykroczenia na gorącym uczynku lub bezpośrednio po popełnieniu wykroczenia /nałożenie grzywny może nastąpić aż do upływu 14 dni od daty ujawnienia czynu/,

2. stwierdzi popełnienie wykroczenia naocznie pod nieobecność sprawcy albo za pomocą urządzenia pomiarowego lub kontrolnego, a nie zachodzi wątpliwość co do osoby sprawy czynu - w tym także w razie potrzeby po przeprowadzeniu w niezbędnym zakresie czynności wyjaśniających, podjętych niezwłocznie po ujawnieniu wykroczenia/nałożenie grzywny może nastąpić aż do upływu 30 dni od daty ujawnienia czynu/.

Ponadto funkcjonariusz nakładający grzywnę jest obowiązany określić jej wysokość, zarzucone sprawcy wykroczenia oraz poinformować sprawcę wykroczenia o prawie odmowy przyjęcia mandatu karnego i o skutkach prawnych takiej odmowy.

Wysokość mandatów reguluje art. 96 k.p.w. /minimalna jego wysokość to 20 zÅ‚./. Zgodnie z tym przepisem można naÅ‚ożyć grzywnÄ™ w granicy do 500 zÅ‚., a w przypadku, o którym mowa w art. 9 § 1 Kodeksu WykroczeÅ„ do 1000 zÅ‚. (art. 9. par. 1 k.w. – Jeżeli czyn wyczerpuje znamiona wykroczeÅ„ okreÅ›lonych w dwóch lub wiÄ™cej przepisach ustawy, stosuje siÄ™ przepis przewidujÄ…cy najsurowszÄ… karÄ™, co nie stoi na przeszkodzie orzeczeniu Å›rodków karnych na podstawie innych naruszonych przepisów).

W drodze mandatu karnego nie nakÅ‚ada siÄ™ grzywny za wykroczenia, za które należaÅ‚oby orzec Å›rodek karny, a także w wypadku okreÅ›lonym w art. 10 § 1 k.w., (Jeżeli czyn bÄ™dÄ…cy wykroczeniem wyczerpuje zarazem znamiona przestÄ™pstwa, a wymierzono kary lub Å›rodki karne za wykroczenie oraz za przestÄ™pstwo, kara i Å›rodek karny wymierzone za wykroczenie nie podlegajÄ… wykonaniu; w razie ich uprzedniego wykonania zalicza siÄ™ je na poczet kar i Å›rodków karnych wymierzonych za przestÄ™pstwo).

Konsekwencje odmowy przyjÄ™cia mandatu zostaÅ‚y uregulowane w przepisie art. 99 k.p.w. W takim przypadku /lub w razie nie uiszczenia w wyznaczonym terminie grzywny naÅ‚ożonej mandatem zaocznym/ organ, którego funkcjonariusz naÅ‚ożyÅ‚ grzywnÄ™, wystÄ™puje do sÄ…du z wnioskiem o ukaranie. W tym wniosku zaznacza siÄ™, że obwiniony odmówiÅ‚ przyjÄ™cia mandatu albo że nie uiÅ›ciÅ‚ grzywny naÅ‚ożonej mandatem zaocznym, a w miarÄ™ możnoÅ›ci podaje siÄ™ także przyczyny odmowy. W konsekwencji nie ma żadnych ograniczeÅ„ dla sÄ…du , co do wysokoÅ›ci ewentualnej kary za wykroczenie. O zagrożeniu tym decyduje wyłącznie naruszony przepis kodeksu wykroczeÅ„, a wiÄ™c obwiniony może być ukarany karÄ… surowszÄ…, niż zaproponowana w trybie mandatowym.

W procedurze wykroczeniowej przewidziano tzw. nadzwyczajny Å›rodek zaskarżania w postaci uchylenia prawomocnego mandatu. Zgodnie z art. 101§ 1 k.p.w. mandat karny /prawomocny/ podlega uchyleniu, jeżeli grzywnÄ™ naÅ‚ożono za czyn nie bÄ™dÄ…cy czynem zabronionym jako wykroczenie. Uchylenie nastÄ™puje z urzÄ™du albo też na wniosek ukaranego zÅ‚ożony w zawitym terminie 7 dni od daty uprawomocnienia siÄ™ mandatu Organem uprawnionym do uchylenia prawomocnego mandatu karnego jest sÄ…d wÅ‚aÅ›ciwy do rozpoznawania sprawy /sÄ…d rejonowy lub grodzki/, na którego obszarze dziaÅ‚ania grzywna zostaÅ‚a naÅ‚ożona.

Pouczenie o prawie odmowy przyjęcia mandatu karnego:

1. Sprawca wykroczenia może odmówić przyjÄ™cia mandatu karnego (Art. 97 § 2 Kodeksu PostÄ™powania w Sprawach o Wykroczenia).

2. Mandat karny zaoczny staje siÄ™ prawomocny z chwilÄ… uiszczenia grzywny we wskazanym terminie i miejscu. Mandat karny kredytowany staje siÄ™ prawomocny z chwilÄ… pokwitowania jego odbioru przez ukaranego. Mandat karny uiszczany w gotówce staje siÄ™ prawomocny z chwilÄ… uiszczenia grzywny funkcjonariuszowi, który jÄ… naÅ‚ożyÅ‚.

3. ÅšciÄ…ganie grzywny naÅ‚ożonej w drodze mandatu karnego nastÄ™puje w trybie przepisów o postÄ™powaniu egzekucyjnym w administracji (art. 100 Kodeksu PostÄ™powania w Sprawach o Wykroczenia).

4. Grzywna naÅ‚ożona mandatem karnym kredytowanym powinna być uiszczona w terminie 7 dni od daty przyjÄ™cia mandatu (art. 98 § 3 Kodeksu PostÄ™powania w Sprawach o Wykroczenia). Grzywna naÅ‚ożona mandatem karnym zaocznym powinna być uiszczona w terminie 7 dni od daty wystawienia mandatu (art. 98 § 5 Kodeksu PostÄ™powania w Sprawach o Wykroczenia).

5. Uiszczający grzywnę w urzędzie pocztowym lub w banku ponosi koszty opłat manipulacyjnych.

6. W razie odmowy przyjÄ™cia mandatu karnego lub nie uiszczenia w wyznaczonym terminie grzywny naÅ‚ożonej mandatem karnym zaocznym organ, którego funkcjonariusz naÅ‚ożyÅ‚ grzywnÄ™ wystÄ™puje do sÄ…du z wnioskiem o ukaranie sprawcy wykroczenia (art. 99 Kodeksu PostÄ™powania w Sprawach o Wykroczenia).
 

ŹródÅ‚o: www.zgora.lubuska.policja.gov.pl